ZATERDAG 27 JANUARI 2018 /// 14-22 UUR /// BURGERWEESHUIS /// DEVENTER

Programma

dr. jan terlouw

Mensen verbinden met romans

"Moet de wetenschap meer verhalen vertellen? "

Het belang van verhalen vertellen wordt in de moderne wetenschapscommunicatie in toenemende mate erkend. Jan Terlouw leeft zowel in de wetenschappelijke als in de literaire wereld en weet die werelden met elkaar te verbinden door het vertellen van verhalen. Voor het KOP-festival geeft hij een korte beschouwing over het belang van verhalen vertellen bij het overdragen van informatie, het onder de aandacht brengen van een onderwerp, het betrekken van mensen bij nieuwe ontwikkelingen. Na afloop is er een korte gelegenheid voor vragen.

Nagenoeg alle sprekers en activiteiten zijn bekend. Onderstaand treft u het overzicht voor zover bekend. De komende tijd zullen we hier ook de laatste toevoegingen bekend maken. In de loop van januari treft u hier ook het blokkenschema met de exacte tijden en locaties.

download de pdf van het programmaboekje

Dr.mr. Christiaan Vinkers

Gedoemd tot stress?

"Kunnen we tegenwoordig minder goed tegen stress?"

Iedereen heeft wel eens met stress te maken. Dat is maar goed ook, want we kunnen niet zonder stress – het is de spice of life. Toch zitten aan stress ook slechte kanten. Hebben we tegenwoordig veel meer last van stress en kunnen we er minder goed tegen? Is er een depressie-epidemie, en lijden we massaal aan burn-outs? Deze lezing bespreekt wat er nu wel en niet klopt over stress, en hoe we op een goede manier met stress kunnen omgaan.

Dr.mr. Christiaan Vinkers (1980) is psychiater en onderzoeker bij het Hersencentrum van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en doet onderzoek naar stress en veerkracht. Als lid van De Jonge Akademie van de KNAW draagt hij actief het belang van wetenschappelijk onderzoek uit naar de maatschappij.

Meindert Talma

de ballade van jannes van der wal

"Geniaal of gek?"

Meindert Talma is een Nederlandse (Friese) liedjesschrijver en muzikant. Deze cult-zanger zingt een ballade over een andere cult-figuur: Jannes van der Wal. Je moet er wel even voor gaan zitten want het kost Meindert meer dan twintig minuten om het verhaal van de in 1996 te vroeg overleden excentrieke damkampioen ten gehore te brengen.

Weblinks:

website Meindert Talma

YouTube video

prof.dr. Christien Brinkgeve

De kracht van verhalen

"Is kennis meer dan ‘meten is weten’?"

In de wetenschap, maar ook daarbuiten, in de zorg, het onderwijs, heerst een regime van maat en getal, waardoor veel aan het oog wordt onttrokken wat er toe doet: wat mensen dwars zit en waar ze kracht uithalen, hun tekorten en vermogens. Dit levert ontoereikende kennis op, en beperkt het contact. Als je luistert naar de verhalen van mensen kom je meer te  weten. Weten vraagt meer dan meten.


Prof.dr. Christien Brinkgreve is hoogleraar
Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht, en schrijfster.

dr. Sibe Doosje

Huilen met humor

"Is humor eigenlijk wel leuk?"

Humor wordt vaak beschouwd als een positief psychologisch proces. Dat komt omdat het eindproduct vaak de lach is en lachen is leuk. Maar is dat beeld wel juist? Een reis door humorland en de transformatie die humor is.

 

Dr. Sibe Doosje is gepromoveerd op humor en gezondheid en eigenaar van Humorlab. Het tragische is dat dit helemaal niet zo grappig is als het wel lijkt.

Prof.Dr. Anton Scheurink

Verslaving, de hersenen en de omgeving

Wat is verslaving en welke hersengebieden zijn daarbij betrokken? En kun je ook verslaafd raken aan doodgewone dingen, zoals eten? En waarom is de rol van de omgeving zo belangrijk? Dat zijn de onderwerpen waar Anton Scheurink het in zijn presentatie over zal hebben.

Prof.dr. Anton Scheurink hoogleraar Neurowetenschappen, Universiteit van Groningen

"Waarom valt de Groningse student nooit van zijn fiets als hij dronken is?"

Dr. Laura Speed

A neglected sense: The language of smell (engelse lezing)

"Hoe kunnen we praten over wat we ruiken?"

In deze lezing gaat het over een van de meest verwaarloosde zintuigen: ons reukvermogen. Hoewel geuren sterke emoties en herinneringen kunnen oproepen zullen we in deze lezing zien dat we moeilijk in staat zijn om te beschrijven wat we ruiken. Maar dat geldt niet voor iedereen: Laura vertelt ook over unieke personen die niet zo begrensd zijn door hun neus.

Dr. Laura Speed is experimenteel psycholoog verbonden aan de Radboud Universiteit. Ze doet onderzoek aan taal en zintuigelijke waarneming.

prof.dr. Louk Vanderschuren

All work and no play: waarom spelen leuk en belangrijk is

Spel is wijd verbreid: kinderen doen het en de meeste jonge dieren ook. Onderzoek in de afgelopen decennia heeft laten zien dat spel ontzettend belangrijk is; niet alleen omdat het leuk is, maar ook omdat het belangrijk is voor de ontwikkeling van hersenen en gedrag.

Prof.dr. Louk Vanderschuren is hoogleraar Neurobiologie van Gedrag aan de Universiteit Utrecht. Hij houdt zich bezig met de hersenprocessen die betrokken zijn bij sociaal, impulsief, en verslavingsgedrag.

"Waarom spelen mensen en dieren zo graag?"

The Stolz Quartet

Luisteren naar stilte

"Helpt klassieke muziek ons door het jachtige leven?"

De beleving van stilte, daar draait het om in het optreden van The Stolz Quartet. Fragmenten van een zogeheten geënsceneerd concert worden door dit viertal in een combinatie van workshop en concert ten gehore gebracht. De muziek, van de Nederlandse componisten Jan van de Putte en Klaas de Vries, is deels geïnspireerd op Japanse haiku's, en wordt gecombineerd met film en choreografie.

Marieke Schut – hobo/Engelse hoorn, Jellantsje de Vries – viool, Lisa Eggen – altviool, Doris Hochscheid – cello, Kenzo Kusuda – choreografie

 

weblinks

website Villa Stoltz

Prof.Dr. Rien Verbaten

Een vrije wil of niet. That is the question!

Al eeuwenlang wordt er in de filosofie gedebatteerd over de vraag of we al dan niet een vrije wil hebben. Recent hebben neurowetenschappers zich in dit debat gemengd omdat ze bij hun hersenonderzoek op feiten stuitten die relevant zijn voor deze discussie. Rien Verbaten vertelt in deze lezing over wat de resultaten uit hersenonderzoek kunnen bijdragen aan deze discussie

Prof.dr. Marinus (Rien) N. Verbaten, emeritus UU

"Is het een illusie om te denken dat wij de stuurman zijn van ons eigen gedrag?"

Galerie KIEK-KUS

Tentoonstelling: KOPstukken

"Verbeelden wat je ziet?"

In haar galerie in de Roggestraat stelt Margriet Pronk onder de titel KOPstukken werken van de kunstenaars Sonna Krom en Koen de Vries ten toon. In het kader van het KOP-festival selecteerde Sonna Krom een aantal van haar portretten met als thema "What's in the mind?", waarin ze probeert de ziel bloot te leggen van haar onderwerp. Koen de Vries laat portretten zien die zijn opgebouwd uit in klei geperste afdrukken. In zijn beelden zie je zowel de afdruk, het heldere moment, als de vervaging, de herinnering eraan.

 

Galerie KIEK-KUS

Roggestraat 16

7411 EP Deventer

website Galerie Kiek-kus

Dr. Carlijn van den Boomen

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet

"Hoe leerde úw kinderbrein emoties herkennen?"

Een pasgeboren baby kan nog niet zien of haar moeder blij of angstig kijkt. Wanneer leert een kind dit? En hoe zit dat dan bij kinderen met autisme? Carlijn van den Boomen praat u bij over nieuwe inzichten in de ontwikkeling van het brein.

 

Dr. Carlijn van den Boomen is onderzoeker in de biologische ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht.

Julian Schaap, Msc

Luisteren in zwart-wit: ras-etniciteit en muzieksmaak

"In hoeverre hangt onze muzieksmaak samen met sociale ongelijkheid?"

Muziek brengt mensen samen, zo luidt het credo. Wanneer we naar rockconcerten gaan zien we echter een overwegend wit (en vaak ook mannelijk) publiek, terwijl hip-hopconcerten doorgaans een veel diverser publiek aantrekken. Onze smaak is niet – zoals onze raciale kenmerken – aangeboren, dus wat gebeurt er precies waardoor muzieksmaak lijkt samen te hangen met ras en etniciteit?

Julian Schaap, msc is als cultuursocioloog werkzaam aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, waar hij (promotie)onderzoek doet naar sociale ongelijkheid op basis van smaakvoorkeuren en culturele levensstijlen.

Dr. Derek Strijbos

Doe niet zo autistisch!

"Autisme: label of stoornis?"

Iedereen heeft wel een beeld bij een ‘autistisch’ persoon. Maar wat is dat nu eigenlijk, autisme? Is het een hersenziekte, een stoornis, een andere manier van zijn, of toch vooral een label? Derek Strijbos combineert de klinische praktijk met filosofische inzichten en komt tot een begrip van autisme als contextuele kwetsbaarheid.

Dr. Derek Strijbos is als psychiater werkzaam op de autismekliniek Lorna Wing van Dimence in Deventer. Daarnaast is hij als filosoof verbonden aan de Radboud Universiteit, waar hij onderzoek doet op het raakvlak van psychiatrie en filosofie.

dr. Jan Willem de Graaf

Breinsporen, over verliefdheid en radicaliseren

"Heb je ooit nagedacht over de overeenkomst tussen radicaliseren, verliefd worden, of bekeerd worden tot een nieuwe studie, baan of religie?"

Verliefd worden en radicaliseren hebben veel met elkaar gemeen. Verliefdheid, bijvoorbeeld, biedt de energie om het veilige nest te verlaten en helemaal op te gaan in een nieuwe wereld, met een ander die radicaal op een voetstuk wordt gezet. Soms biedt het zo een uitvlucht, bijvoorbeeld uit een moeilijke situatie of relatie. In de lezing wordt ingegaan op de dynamische processen die hierbij een rol spelen.

Dr. Jan Willem de Graaf is sinds een jaar 'Lector Brain & Technology' voor de opleiding Toegepaste Psychologie in Deventer. Hij werkt al 7 jaar bij de AMA, eerst als docent neuropsychologie en biopsychologie en de laatste vijf jaar als manager AMA Kennistransfer. Naast klinisch psycholoog is Jan Willem eveneens opgeleid in artificiële intelligentie en functieleer. Zijn promotie heeft hij gedaan bij de RUG in '92-'98. Voordat Jan Willem bij Saxion kwam werken heeft hij leidinggevende functies vervuld in diverse zorginstellingen.

dr. Femke Nijboer

Het locked-in-syndroom:
opeslötten in oe eign lichaam noa een beroerte
(lezing in het Twents)

"Kan je gelukkig zijn met het locked-in- syndroom?"

Stel oe veur daj oe kats niet meer kunt beweagn, moar daj nog wè kunt deankn, vuuln, zien en heurn. Dit syndroom wördt deur de dokters locked-in-syndrom enuumd. Hoe zol oen lèèm dr dan uut zien en zol ie nog wè willen lèèmn? In dit proattie vertel ik oaver 6 luu die met dit syndroom verdan möt.

Dr. Femke Nijboer, oorspronkelijk uit Hellendoorn, is universitair docente Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie aan de Universiteit Leiden en doet onderzoek naar de psychologische en ethische aspecten van het locked-in-syndroom en neurotechnologie.

Theater Aan De Lijn

"Waar ga je heen?"

"Hoe ga je om met een dementerende partner?"

"Waar ga je heen?" is de titel van een mooie, herkenbare en ontroerende theatervoorstelling over dementie. Gespeelde scenes worden afgewisseld met informatie en gesprekken met het publiek over deze hersenaandoening. Hoe ga je om met dementie? Waar kan het mis gaan? Hoe kan het beter?

Psychiaters in opleiding, Dimence

KOP stigma quiz

"Eens gek, altijd gek?"

Mensen met een psychiatrische stoornis lopen regelmatig aan tegen vooroordelen en stigmatisering. Ze worden gezien als gek, gevaarlijk, manipulatief of zielig.

Wie doen dit en waarom? Doe mee aan de quiz en ontdek: hoe stigmatiserend ben jij??

 

Neelke Elstins, Abeera Batool, Andrea Dorresteijn, Natascha Palmen, Birgit aan de Stegge

prof.dr. Jan van Gijn

Latijnse bronnen, helemaal zo beroerd nog niet

"Wat kunnen wij leren van de artsen van vroeger?"

Jan van Gijn was als kind een groot lezer en liefhebber van talen, maar het beroep van dokter lokte hem toch meer dan dat van leraar Latijn. Hij werd neuroloog en deed wetenschappelijk onderzoek aan de behandeling van beroertes (vaatziekten van de hersenen). Na zijn pensionering richtte hij zich op de geschiedenis van deze ziekten; uit oude geschriften (meestal in het Latijn) werd hem duidelijk dat artsen in vroeger eeuwen met weinig gegevens toch tot slimme gedachten kwamen.

 

Prof.dr. Jan van Gijn is emeritus hoogleraar neurologie aan de Universiteit Utrecht en voormalig hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde

Digitale herinneringskaart - deventer 1250

Denkend aan Deventer...

"Wat is je persoonlijkste herinnering aan Deventer?"

In samenhang met het 1250-jarig bestaan van Deventer nodigen we inwoners en organisaties uit om hun herinneringen aan locatie in de stad in te sturen, om ze via een digitale herinneringskaart van Deventer zichtbaar te maken. De (digitale) insturingen kunnen allerlei vormen hebben: foto's, video, teksten, geluidsfragmenten... Het project wordt tijdens het KOP-festival gelanceerd en blijft geheel 2018 doorlopen.

filmhuis de keizer - vrijdag 26 januari 19.00 uur

ex machina (Film) (Alex Garland, 2014)

“What happens to me if I fail your test?”

De jonge Caleb werkt als programmeur bij ’s werelds grootste internetbedrijf. Hij wint een wedstrijd om een week door te mogen brengen in een afgelegen huis, eigendom van Nathan, de afgezonderd levende CEO van het bedrijf. Al snel blijkt dat Caleb is uitgenodigd om Nathan’s nieuwste uitvinding uit te testen, een robot met een overtuigend vrouwelijk uiterlijk, genaamd Ava. Zijn taak is te bepalen hoe ‘menselijk’ Ava is.
Met: Alicia Vikander, Domhnall Gleeson, Oscar Isaac e.a. GB, 2014, 108 min.

 

De inleiding van de film m.b.t. artificial intelligence zal worden verzorgd door prof.dr.ir. Fokko Jan Dijksterhuis.

dr. Floris de Lange

Het brein in de wereld?

“Zie je wat je verwacht, of verwacht je wat je ziet?”

Zien is geloven. We zien namelijk niet met onze ogen, maar met ons brein. Ons brein creëert onze werkelijkheid, en die wordt sterk gekleurd door onze ervaringen en verwachtingen.

 

Dr. Floris de Lange is hersen-onderzoeker verbonden aan het Donders Institute, Centre for Cognitive Neuroimaging.

dr. Stefan Grondelaers

Alle accenten zijn gelijk (maar sommige accenten zijn gelijker dan andere…)

“Zijn we al gewend aan een regionaal accent?”

Waarom mag je in dit land wel Haarlems, maar niet (te) Deventers klinken? Vroeger was een Hollands accent een voorwaarde voor succes, terwijl je met een Limburgse tongval aardig maar dom werd gevonden, en het als Groninger wel helemaal kon schudden. Waarom mag je als nieuwslezer tegenwoordig wat “regionaler” klinken op de NOS? En kunnen echt alle accenten?

 

Dr. Stefan Grondelaers is universitair docent Sociolinguïstiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

dr. Hanneke Hulst

Brein in Beeld: het nut van hersenscans

“Waarom lenen hersenscans zich zo goed voor broodje-aapverhalen?

Neurowetenschappers zijn er gek op, hersenscans. Van die mooie plaatjes met rood-geel-blauwe kleurtjes die laten zien waar het in de hersenen mis gaat, bijvoorbeeld bij mensen met een hersenaandoening. Of bij mensen die verslaafd zijn, of psychopaat. Wat betekenen deze zichtbare veranderingen in de hersenen? In deze lezing bespreken we de zin en onzin van hersenscans, en ook wat de rol is van hersenscans in ons alledaagse leven.

 

Dr. Hanneke Hulst is neurowetenschapper bij VUmc Amsterdam en doet onderzoek naar het begrijpen en behandelen van cognitieve klachten bij mensen met de hersenziekte Multiple Sclerose. Daarnaast is zij Managing Director van Brein in Beeld, een stichting die zich inzet om wetenschap naar de maatschappij te vertalen.

King Wullur

catering

Tijdens het festival heeft King Wullur heerlijke hapjes te koop in zijn Kings Kaki Lima Indonesische foodcar.

Meer sprekers en activiteiten volgen...

HET KOP-FESTIVAL IS EEN SAMENWERKING TUSSEN SCIENCE CAFE DEVENTER, BURGERWEESHUIS EN FILMHUIS DE KEIZER

ZATERDAG 27 JANUARI 2018 /// 14-22 UUR ///

BURGERWEESHUIS /// DEVENTER

Programma "Kunnen we tegenwoordig minder goed tegen stress?"
"Geniaal of gek?"
"Is kennis meer dan ‘meten is weten’?"
"Is humor eigenlijk wel leuk?"
"Waarom valt de Groningse student nooit van zijn fiets als hij dronken is?"
"Hoe kunnen we praten over wat we ruiken?"
"Waarom spelen mensen en dieren zo graag?"
"Helpt klassieke muziek ons door het jachtige leven?"
"Is het een illusie om te denken dat wij de stuurman zijn van ons eigen gedrag?"
"Verbeelden wat je ziet?"
"Hoe leerde úw kinderbrein emoties herkennen?"
"In hoeverre hangt onze muzieksmaak samen met sociale ongelijkheid?"
"Autisme: label of stoornis?"
"Heb je ooit nagedacht over de overeenkomst tussen radicaliseren, verliefd worden, of bekeerd worden tot een nieuwe studie, baan of religie?"
"Kan je gelukkig zijn met het locked-in- syndroom?"
"Hoe ga je om met een dementerende partner?"
"Eens gek, altijd gek?"
"Wat kunnen wij leren van de artsen van vroeger?"
"Wat is je persoonlijkste herinnering aan Deventer?"
“What happens to me if I fail your test?”
“Zie je wat je verwacht, of verwacht je wat je ziet?”
“Zijn we al gewend aan een regionaal accent?”

dr. Hanneke Hulst

“Waarom lenen hersenscans zich zo goed voor broodje-aapverhalen?
Programma
"Moet de wetenschap meer verhalen vertellen? "
"Kunnen we tegenwoordig minder goed tegen stress?"
"Geniaal of gek?"
"Is kennis meer dan ‘meten is weten’?"
"Is humor eigenlijk wel leuk?"
"Waarom valt de Groningse student nooit van zijn fiets als hij dronken is?"
"Hoe kunnen we praten over wat we ruiken?"
"Waarom spelen mensen en dieren zo graag?"
"Helpt klassieke muziek ons door het jachtige leven?"
"Is het een illusie om te denken dat wij de stuurman zijn van ons eigen gedrag?"
"Verbeelden wat je ziet?"
"Hoe leerde úw kinderbrein emoties herkennen?"
"In hoeverre hangt onze muzieksmaak samen met sociale ongelijkheid?"
"Autisme: label of stoornis?"
"Heb je ooit nagedacht over de overeenkomst tussen radicaliseren, verliefd worden, of bekeerd worden tot een nieuwe studie, baan of religie?"
"Kan je gelukkig zijn met het locked-in- syndroom?"
"Hoe ga je om met een dementerende partner?"
"Eens gek, altijd gek?"
"Wat kunnen wij leren van de artsen van vroeger?"
"Wat is je persoonlijkste herinnering aan Deventer?"
“What happens to me if I fail your test?”
“Zie je wat je verwacht, of verwacht je wat je ziet?”
“Zijn we al gewend aan een regionaal accent?”
“Waarom lenen hersenscans zich zo goed voor broodje-aapverhalen?